Portal Orzeczeń Sądu Rejonowego w Nakle nad Notecią

POSTANOWIENIE

Dnia 14 października 2025 roku

Sąd Rejonowy w Nakle nad Notecią III Wydział Rodzinny i Nieletnich w składzie:

Przewodniczący: Sędzia Sądu Rejonowego Wojciech Kokociński

Protokolant: starszy sekretarz sądowy Agnieszka Głuchowska

po rozpoznaniu w dniu 14 października 2025 roku w Nakle nad Notecią

na rozprawie sprawy

z wniosku I. K.

z udziałem W. I. (1)

o ograniczenie władzy rodzicielskiej i o zmianę ustalonych kontaktów z małoletnim K. I. (1)

postanawia

1.  powierzyć I. K. ur. (...) w N. zam. Plac (...), N. wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnim dzieckiem stron K. I. (1) ur. (...) w B. ograniczając uczestnikowi W. I. (1) ur.(...) w N. władzę rodzicielską nad małoletnim synem K. I. (1) do prawa współdecydowania o istotnych sprawach dziecka dotyczących wyboru szkoły, przyszłego zawodu, zmiany miejsca zamieszkania, planowanych zabiegów medycznych oraz wyjazdów poza granicę Rzeczypospolitej Polskiej na okres dłuższy niż trzy tygodnie;

2.  zmienić kontakty W. I. (1) z małoletnim K. I. (1) ustalone w postanowieniu Sądu Rejonowego w Nakle nad Notecią z dnia 17.10.2018 roku w sprawie I. N. 215/18 oraz w ugodzie z dnia 12.01.2021 roku zawartej przed Sądem Rejonowym w Nakle nad Notecią w sprawie I. N. 229/20 w ten sposób, że ustalić iż W. I. (2) będzie spotykał się ze swoim małoletnim synem K. I. (1) w co drugi wekend od soboty od godziny 10.00 do niedzieli do godziny 18.00 jak również każdego roku w drugi dzień świąt Bożego Narodzenia od godziny 10.00 do godziny 20.00 oraz w drugi dzień świąt Wielkanocy od godziny 10.00 do godziny 20.00 a także spędzi z synem drugi tydzień ferii zimowych i dwa tygodnie w okresie wakacji letnich (w terminie ustalonym z matką dziecka najpóźniej do dnia 30 czerwca każdego roku) przy czym kontakty będą odbywały się poza miejscem zamieszkania dziecka i bez udziału wnioskodawczyni I. K., a ojciec każdorazowo będzie odbierał dziecko z miejsca zamieszkania, odprowadzał je tam po zakończeniu spotkań a matka będzie zobowiązana do wydawania dziecka na te kontakty i nie przeszkadzania w nich;

3.  stwierdzić, że wnioskodawczyni i uczestnik ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie.

Sędzia Sądu Rejonowego Wojciech Kokociński

Sygn. akt: III Nsm 28/25

UZASADNIENIE

I. K. w dniu 07 lutego 2025 roku złożyła do tut. Sądu wniosek o zmianę ustalonych postanowieniem Sądu Rejonowego w Nakle nad Notecią z dnia 17 października 2018 roku w sprawie I. N. 215/18, zmienionych następnie ugodą z dnia 12 stycznia 2021 roku zawartą w sprawie I. N. 229/20 kontaktów W. I. (1) z małoletnim K. I. (2), w taki sposób, iż kontakty uczestnika z małoletnim synem będą odbywały się w co drugi weekend, tj. od soboty od godziny 10:00 do niedzieli do godziny 18:00. Ponadto I. K. domagała się uregulowania kontaktów W. I. (1) z małoletnim K. I. (2) w okresie ferii zimowych, wakacji, świąt okolicznościowych oraz dni wolnych od nauki. W uzasadnieniu swojego stanowiska wnioskodawczyni wskazała, iż tak ustalone kontakty uprzednio wynikały z postanowienia tut. Sądu wydanego 17 października 2018 roku w sprawie I. N. 215/18. Następnie w dniu stycznia 2021 roku I. K. i W. I. (2) zawarli przed tut. Sądem ugodę w sprawie I. N. 229/20. Na mocy ugody strony wspólnie ustaliły, iż W. I. (2) będzie miał prawo kontaktu z małoletnim synem K. w każdy weekend, tj. od sobotniego poranka do niedzielnego wieczora w miejscu zamieszkania ojca dziecka. W ocenie wnioskodawczyni uczestnik nadużywa władzy rodzicielskiej uniemożliwiając jej spędzanie czasu z synem w okresie weekendów. Ponadto W. I. (2) nie przestrzega czasu realizacji kontaktów i z premedytacją odwozi syna po ustalonym czasie, obarczając za to winą I. K.. Owe sytuacje odbijają się na funkcjonowaniu małoletniego, który przeżywa wówczas konflikt lojalnościowy, gdyż nie wie za którym z rodziców się opowiedzieć. Nadto wbrew ustaleniom wynikającym z ugody, uczestnik negatywnie wypowiada się o matce małoletniego w obecności K. I. (2), mówi synowi, iż I. K. w sposób nieprawidłowy sprawuje nad nim opiekę, przez co chłopiec zostanie umieszczony w rodzinie zastępczej i zobligowany do współpracy z psychologiem. W. I. (2) nie uzgadnia z I. K. terminów realizacji kontaktów, narzucając przy tym swoją wolę, przez co wnioskodawczyni stawiana jest przed faktem dokonanym. Wymieniona podniosła również, iż w sytuacji, gdy uczestnik nie dysponuje czasem, potrafi nie realizować kontaktów z synem przez kilka tygodni.

Pismem z dnia 14 lutego 2025 roku I. K. wystąpiła do tut. Sądu z wnioskiem o ograniczenie W. I. (2) władzy rodzicielskiej nad małoletnim K. I. (2) do prawa współdecydowania o istotnych sprawach dziecka związanych z jego edukacją, zdrowiem i wychowaniem. W uzasadnieniu swojego stanowiska wymieniona wskazała, iż Sąd Rejonowy w Nakle nad Notecią w sprawie I. N. 285/21 ograniczył jej władzę rodzicielką nad małoletnim K. I. (2) poprzez poddanie wykonywania tej władzy stałemu nadzorowi kuratora sądowego. Wnioskodawczyni wskazała, iż w sposób prawidłowy sprawuje opiekę wobec małoletniego. Nieprawidłowości w tym zakresie nie dostrzegają również przedstawiciele instytucji, z których wsparcia korzysta I. K.. Wymieniona podniosła, iż negatywny wpływ na funkcjonowanie rodziny ma zachowanie uczestnika W. I. (1). Wymieniony negatywnie wypowiada się o wnioskodawczyni w obecności dziecka przez to, że wmawia małoletniemu, że zabierze go od matki bądź doprowadzi do umieszczenia go w pieczy zastępczej. Powyższe wywołuje u małoletniego strach oraz konflikt lojalnościowy, który przedkłada się na chociażby sytuację szkolną dziecka. Uczestnik nie wspiera deficytów syna, który posiada orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego. Podczas realizacji kontaktów z dzieckiem w dni wolne, W. I. (2) nie wykonuje z synem zaleceń poradni czy grona pedagogicznego, a nadto nie wykonuje z synem obowiązków szkolnych, jak nauczka, czy odrabianie zadań domowych. Wymieniony nie stawia się na spotkania z nauczycielami. Nadto W. I. (2) prezentuje negatywne zachowania, straszy małoletniego, krzyczy na niego, wyzywa, czy bezpodstawnie wzywa interwencje Policji. Powyższe powoduje, iż K. I. (1) płacze, czy nawet nie chce widywać się z ojcem. W. I. (2) nie łoży na utrzymanie syna, a alimenty ściągane są przez komornika.

Na rozprawie w dniu 14 października 2025 roku wnioskodawczyni podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko, doprecyzowała, iż wnosi o ograniczenie uczestnikowi władzy rodzicielskiej do prawa współdecydowania o podstawowych sprawach dziecka, jak zabieg medyczny, czy zmiana miejsca zamieszkania.

Uczestnik nie zajął stanowiska w sprawie.

Sąd ustalił i zważył, co następuje.

I. K. i W. I. (2) pozostawali w nieformalnym związku, z którego pochodzi małoletni K. I. (1), ur. (...). W. I. (2) uznał swoej ojcostwo względem małoletniego przed kierownikiem USC. Obecnie małoletni jest uczniem IV klasy Szkoły Podstawowej nr (...) im. Kardynała S. W. (...) w N.. Chłopiec posiada orzeczenie o potrzebie kształceni specjalnego w związku z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim. K. I. (1) w szkole nie sprawia problemów wychowawczych. Lubi sport i gry komputerowe. Małoletni ma problemy z nauką w szkole z uwagi na problemy z koncentracją i skupieniem. Chłopiec obecnie zamieszkuje wraz z matką i babcią macierzystą w mieszkaniu należącym do seniorki. Małoletni jest osobą otwartą, lubi mówić o swoich uczuciach, przeżyciach.

Dowód : zeznania świadka M. G. /k. 43v-45v akt/;

zeznania wnioskodawczyni /k. 45v-46v akt/;

sprawozdanie z wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania

wnioskodawczyni /k. 30-31akt/;

sprawozdanie z wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania uczestnika

/k. 32-33 akt/;

akta III Nsm 215/18, I. N. 229/20 i I. O. 37/22 tut. Sądu.

Od momentu rozstania stron małoletni K. I. (1) cały czas pozostaje pod opieką matki. Obecnie chłopiec wraz z matką i babcią macierzystą zamieszkują w mieszkaniu należącym do matki wnioskodawczyni – M. F.. Lokal składa się z dwóch pokoi, kuchni i łazienki. Nieruchomość wyposażona jest w podstawowy sprzęt gospodarstwa domowego. Chłopiec ma miejsce do nauki. K. zajmuje pokój wraz z matką. Wymienieni śpią na jednym łóżku. Mieszkanie jest zadbane, wszelkie koszty ponoszone są na bieżąco, nie ma zaległości. Małoletni jest uczniem IV klasy Szkoły Podstawowej nr (...) im. Kardynała S. W. (...) w N.. Nie sprawia problemów wychowawczych w szkole, jednakże ma kłopoty z nauką, albowiem nie potrafi się skupić, jest rozkojarzony. W placówce edukacyjnej K. I. (1) korzysta z pomocy psychologa i pedagoga.

Dowód: zeznania świadka M. G. /k. 43v-45v akt/;

zeznania wnioskodawczyni /k. 45v-46v akt/;

sprawozdanie z wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania

wnioskodawczyni /k. 30-31akt/;

sprawozdanie z wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania uczestnika

/k. 32-33 akt/;

akta III Nsm 215/18, I. N. 229/20 i I. O. 37/22 tut. Sądu.

I. K. posiada wykształcenie zawodowe – krawcowa. Obecnie pracuje na podstawie umowy zlecenia w Przedszkolu Słoneczko w N. w charakterze sprzątaczki. Ponadto opiekuje się osobami starszymi. Łącznie z tytułu wykonywanych prac otrzymuje około 2.500 złotych netto miesięcznie. Wnioskodawczyni otrzymuje od ojca dziecka alimenty na małoletniego K. w kwocie 500 złotych, jednakże są one przekazywane prze komornika sądowego. I. K. na co dzień zajmuje się dzieckiem, troszczy się o niego i opiekuje się nim. Postanowieniem z dnia 26 lipca 2022 roku Sąd Rejonowy w Nakle nad Notecią w sprawie I. N. 285/21 ograniczył wnioskodawczyni władzę rodzicielką nad małoletnim K. I. (2) poprzez poddanie tej władzy stałemu nadzorowi kuratora sadowego. Obecnie I. K. właściwie wykonuje władzę rodzicielską nad małoletnim K.. Matka małoletniego na co dzień spędza czas z dzieckiem, bawi się z nim, zapewnia mu odpowiednie warunki do prawidłowego rozwoju, otacza dziecko troską, interesuje się edukacją, pozostaje w stałym i częstym kontakcie ze szkołą. Pomiędzy domownikami nie ma kłótni i awantur, w miejscu zamieszkania nie odnotowano interwencji policji, stosunki pomiędzy I. K. i jej matką są dobre. Wnioskodawczyni jest w trakcie poszukiwania mieszkania na wynajem.

Dowód: zeznania świadka M. G. /k. 43v-45v akt/;

zeznania wnioskodawczyni /k. 45v-46v akt/;

sprawozdanie z wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania

wnioskodawczyni /k. 30-31akt/;

sprawozdanie z wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania uczestnika

/k. 32-33 akt/;

akta III Nsm 215/18, I. N. 229/20 i I. O. 37/22 tut. Sądu.

Ojciec chłopca – W. I. (2) posiada wykształcenie zawodowe – mechanik, kierowca. Obecnie pracuje jako kierowca w firmie (...) za wynagrodzeniem w kwocie 3.200 złotych. Jest rozwodnikiem, obecnie w luźnym związku z obywatelką Ukrainy. Uczestnik nie jest pozbawiony ani ograniczony we władzy rodzicielskiej nad małoletnim, był karany sądownie. Wymieniony obecnie wynajmuje mieszkanie w kamienicy. Lokal składa się z pokoju, kuchni i łazienki, a nadto wyposażony jest w podstawowy sprzęt gospodarstwa domowego. Uczestnik ma zasądzone alimenty na syna, jednakże nie przekazuje ich dobrowolnie, są ściągane w drodze egzekucji komorniczej. W. I. (2) kupuje synowi odzież, czy zabawki, które przekazuje matce małoletniego. Wymieniony na mocy ugody z dnia 12 stycznia 2021 roku zawartej w sprawie I. N. 229/20 ma uregulowane kontakty z synem w ten sposób, iż W. I. (2) ma prawo kontaktu z małoletnim synem K. w każdy weekend, tj. od sobotniego poranka do niedzielnego wieczora w miejscu zamieszkania ojca dziecka. Ojciec dziecka realizuje kontakty z synem, jednakże nie są one regularne, uzależnione są m.in. od pracy uczestnika, czy jego chęci. Zdarza się, że W. I. (2) nie widuje się z synem przez parę tygodni. Wymieniony nie ustala kontaktów z matką dziecka, zazwyczaj informuje ją o swojej decyzji i stawia przed faktem dokonanym.

Dowód: zeznania świadka M. G. /k. 43v-45v akt/;

zeznania wnioskodawczyni /k. 45v-46v akt/;

sprawozdanie z wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania

wnioskodawczyni /k. 30-31akt/;

sprawozdanie z wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania uczestnika

/k. 32-33 akt/;

akta III Nsm 215/18, I. N. 229/20 i I. O. 37/22 tut. Sądu.

Wnioskodawca przyjeżdża po syna, zabiera go na weekend do swojego mieszkania, po czym odwozi go do matki. Chłopiec lubi spędzać czas z ojcem, jednakże wskazuje, iż ojciec zapewnia mu rozrywkę, którą sam lubi, nie bacząc na zainteresowania, czy chęci syna. Małoletni lubi spędzać czas z ojcem, jednakże nie w obecności jego nowej partnerki, czy kolegów, chciałby przebywać tylko z tatą. W. I. (2) bagatelizuje syna w trakcie wykonywania kontaktów, często korzysta z telefonu, ogląda telewizję nie spędzając z chłopcem czasu. Pomiędzy wnioskodawczynią a uczestnikiem istnieje silny konflikt, strony nie potrafią porozumiewać się ze sobą w kwestii wychowania dziecka, dochodzi pomiędzy nimi do kłótni.

Dowód: zeznania świadka M. G. /k. 43v-45v akt/;

zeznania wnioskodawczyni /k. 45v-46v akt/;

sprawozdanie z wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania

wnioskodawczyni /k. 30-31akt/;

sprawozdanie z wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania uczestnika

/k. 32-33 akt/;

akta III Nsm 215/18, I. N. 229/20 i I. O. 37/22 tut. Sądu.

Zarówno W. I. (2) i I. I. są związani uczuciowo z małoletnim synem. Wymienieni mają podstawowe kompetencje opiekuńcze i wychowawcze. Uczestnik nie wywiązuje się prawidłowo ze wszystkich obowiązków rodzicielskich, jak dbałość o dobrostan psychiczny, emocjonalny czy materialny dziecka. Uczestnik nie wspiera syna w jego rozwoju. W. I. (2) wyraża się przy dziecku słowami powszechnie uznanymi za obelżywe, zarówno w kierunku małoletniego, jak i w stosunku do jego matki. Ojciec dziecka straszy chłopca odebraniem go od matki, czy umieszczeniem w rodzinie zastępczej. Zarzuca wnioskodawczynie nienależyte wykonywanie obowiązków rodzicielach, podczas gdy sam nie dostrzega swoich błędów w opiece nad synem. Problemem jest silny konflikt między stronami, a zachowania ojca odbijają się na małoletnim, albowiem wywołują u niego strach. Rodzice są ze sobą skonfliktowani, żywią do siebie przykre emocje, nie potrafią oddzielić relacji partnerskiej od rodzicielskiej, przez co przekazują dziecku negatywne informacje o sobie, włączają dziecko w swój konflikt, wywierają presję psychiczną narażając je na tzw. konflikt lojalności.

Dowód : zeznania świadka M. G. /k. 43v-45v akt/;

zeznania wnioskodawczyni /k. 45v-46v akt/;

sprawozdanie z wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania

wnioskodawczyni /k. 30-31akt/;

sprawozdanie z wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania uczestnika

/k. 32-33 akt/.

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie: dokumentów w postaci: sprawozdania z wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania wnioskodawczyni /k.30-31akt/, sprawozdania z wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania uczestnika /k.32-33 akt/, zeznań świadka M. G. /k. 43v-45v akt/, a także zeznań wnioskodawczyni /k. 45v-46v akt/ oraz akt Sądu Rejonowego w Nakle nad Notecią: I. N. 215/18, I. N. 229/20 i I. O. 37/22.

Przedstawione dokumenty nie budzą wątpliwości, zostały sporządzone w przepisanej formie i przez upoważnione do tego organy, nie noszą śladów manipulacji a ich prawdziwość nie była kwestionowana w toku postępowania.

Sąd dał wiarę zeznaniom świadka M. G. /k. 43v-45v akt/ albowiem wymieniony świadek zgodnie ze swoim stanem wiedzy zeznawał w sposób jasny, logiczny i konsekwentny, przedstawił wzajemne relacje panujące pomiędzy rodzicami małoletniego, konflikt dotyczący opieki nad małoletnim dzieckiem, wskazał kto sprawuje bezpośrednią opiekę nad dzieckiem, zeznał na temat kontaktów ojca z dzieckiem, niewłaściwych metod wychowawczych uczestnika, wywiązywania się przez oboje rodziców z obowiązków rodzicielskich względem K. I. (2), zeznania tego świadka pozostają w zgodzie z innymi zebranymi w sprawie dowodami, nie były kwestionowane, dlatego też Sąd uznał je za wiarygodne.

Sąd uznał za wiarygodne wnioskodawczyni /k. 45v-46v akt/, która opisała w nich, kto zajmuje się dzieckiem, przedstawiła warunki w jakich obecnie zamieszkują, osiągane dochody, sytuację rodzinną, odniosła się do tego w jaki sposób dziecko jest związane emocjonalnie z rodzicami, zrelacjonowała konflikt dotyczący opieki nad małoletnim dzieckiem. zeznania te nie nasuwały poważniejszych wątpliwości, były logiczne i jednoznaczne. Zeznania wnioskodawczyni nie nasuwają wątpliwości, są obiektywne, nie były kwestionowane, znalazły także potwierdzenie w szeregu innych dowodów zebranych w sprawie, w tym w szczególności dokumentach dotyczących sytuacji małoletniego i postawy jego ojca, wnioskodawczyni nie wykazywała w nich negatywnego nastawienia do ojca dziecka i zeznawała w sposób wyważony podkreślając jedynie konieczność uregulowania władzy rodzicielskiej i kontaktów dla komfortu małoletniego.

Sąd pominął dowód z przesłuchania uczestnika albowiem nie stawił się on na kolejną rozprawę i nie usprawiedliwił swojej nieobecności.

Zgodnie z art. 216 ¹ § 1 k.p.c., Sąd w sprawach dotyczących osoby małoletniego dziecka wysłucha je, jeżeli jego rozwój umysłowy, stan zdrowia i stopień dojrzałości na to pozwala. Wysłuchanie odbywa się poza salą posiedzeń sądowych. Małoletni K. I. (1) ma obecnie 10 lat. Jest to wiek, w którym małoletni dużo rozumie z tego, co się wokół niego dzieje, pamięta to, co przeszedł, czego doświadczył, tak złe, jak i dobre rzeczy. Jest dzieckiem rozwiniętym adekwatnie do wieku. Umie wyrazić swoje emocje i uczucia. Ma żal do ojca, że ten nie baczy na jego zainteresowania, nie poświęca mu czasu podczas kontaktu. Odbiera zachowania ojca jako zaniedbania, uważa, iż jest gorzej traktowany niż dziecko nowej partnerki uczestnika. Małoletnia pamięta, jak ojciec na niego krzyczał, z uwagi na pofarbowanie włosów. W ocenie Sądu, nie jest możliwe, żeby wszystko to, co chłopiec mówił w czasie wysłuchania była wymyślone lub nakierowane przez inne osoby. Małoletni odpowiadał na zadawane pytania. Wskazał, iż obecnie nie chce nocować u taty, bo tata się nim nie interesuje, mama z nim spędza więcej czasu.

Zgodnie z art. 92 kro dziecko pozostaje aż do pełnoletniości pod władzą rodzicielską. Władza rodzicielska obejmuje w szczególności obowiązek i prawo rodziców do wykonywania pieczy nad osobą i majątkiem dziecka oraz do wychowywania dziecka, z poszanowaniem jego godności i praw, przy czym władza rodzicielska powinna być wykonywana tak, jak tego wymaga dobro dziecka i interes społeczny (art. 95 kro). Natomiast w myśl art. 96 § 1 kro rodzice wychowują dziecko pozostające pod ich władzą rodzicielską i kierują nim, obowiązani są troszczyć się o fizyczny i duchowy rozwój dziecka i przygotować je należycie do pracy dla dobra społeczeństwa odpowiednio do jego uzdolnień. Osobom wykonującym władzę rodzicielską oraz sprawującym opiekę lub pieczę nad małoletnim zakazuje się stosowania kar cielesnych (art. 961 kro).

Zgodnie z aktualnie obowiązującym od dnia 29 sierpnia 2015 r. brzmieniem art. 107 kro, ustalonym na mocy ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz ustawy - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z dnia 29 lipca 2015 r.), jeżeli władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom żyjącym w rozłączeniu, sąd opiekuńczy może ze względu na dobro dziecka określić sposób jej wykonywania i utrzymywania kontaktów z dzieckiem. Sąd pozostawia władzę rodzicielską obojgu rodzicom, jeżeli przedstawili zgodne z dobrem dziecka pisemne porozumienie o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem. Rodzeństwo powinno wychowywać się wspólnie, chyba że dobro dziecka wymaga innego rozstrzygnięcia (art. 107 § 1 kro). Artykuł 107 § 2 kro mówi z kolei, że w braku porozumienia, o którym mowa w § 1, sąd, uwzględniając prawo dziecka do wychowania przez oboje rodziców, rozstrzyga o sposobie wspólnego wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywania kontaktów z dzieckiem. Sąd może powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców, ograniczając władzę rodzicielską drugiego do określonych obowiązków i uprawnień w stosunku do osoby dziecka, jeżeli dobro dziecka za tym przemawia. Na zgodny wniosek stron sąd nie orzeka o utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem (art. 107 § 3 kro).

Jak podkreśla się w orzecznictwie i literaturze przepis art. 107 kro dotyczy sytuacji, gdy oboje rodzice nie mogą wykonywać władzy rodzicielskiej w pełnym zakresie z tego powodu, że żyją w rozłączeniu, natomiast art. 109 kro daje podstawę ograniczenia władzy rodzicielskiej, gdy jest ona wykonywana niewłaściwie. Jak wynika z wytycznych Sądu Najwyższego z dnia 18 marca 1968 r., III CZP 70/66, OSN 1968 r., Nr 5, poz. 77 orzeczenie o ograniczeniu władzy rodzicielskiej temu z rodziców, któremu nie powierza się jej wykonywania musi być sformułowane w sposób konkretny. Orzeczenie ograniczające władzę rodzicielską jednego z rodziców na podstawie art. 107 kro może m. in. obejmować decyzje co do kwestii związanych ze zmianą miejsca pobytu dzieci, z organizowaniem ich wypoczynku, leczeniem, wyborem szkoły, zawodu itp. Wybór tego z rodziców, któremu powinno się powierzyć w wypadku ich rozłączenia wykonywanie władzy rodzicielskiej nie jest rzeczą łatwą, zwłaszcza w sytuacji typowej, gdy walory ich obojga, jako wychowawców dziecka są wysokie. Jest rzeczą oczywistą, że kryterium naczelnym jest, tak jak w przypadku wydawania innych decyzji z zakresu władzy rodzicielskiej, dobro dziecka. Rozstrzygnięcia w tym przedmiocie nie można natomiast traktować jako „sporu prywatnego” między rodzicami (por. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 7 czerwca 1950 r., ŁC (...), PiP 1950 r., Nr 11, str. 158). Przy wyborze jednego z rodziców jako tego, który będzie wykonywał władzę rodzicielską w pełnym zakresie należy mieć na uwadze kwalifikacje podmiotowe obojga rodziców, w tym także ich zdolności wychowawcze. Stosownie do tego należy każdorazowo ocenić, które z nich daje lepszą gwarancję wychowania dziecka na prawego człowieka. Należy też badać, który z rodziców ma możność osobistego wykonywania pieczy nad dzieckiem. Przy wydawaniu orzeczenia na podstawie art. 107 kro należy mieć na uwadze cechy dziecka, a więc jego wiek i płeć. W tym przedmiocie Sąd Najwyższy wypowiedział pogląd (orzeczenie z dnia 30 stycznia 1952 r., C 1814/52, OSN 1953 r., Nr 3, poz. 92), że z reguły wskazane jest aby dziecko, zwłaszcza w okresie niemowlęctwa i wczesnego dzieciństwa, pozostawało pod pieczą matki ze względu na jej konstrukcję psychiczną i potrzeby dziecka. Należy oczywiście mieć na uwadze, że kwalifikacje do wychowania małego dziecka może mieć także jego ojciec, dlatego też w każdym wypadku należy dokonywać oceny predyspozycji wychowawczych każdego z rodziców. Ważny jest także dotychczasowy, wzajemny stosunek rodziców zarówno do siebie, jak i do dziecka, a ponadto czy jedno z rodziców nie wpaja dziecku uczucia niechęci lub nienawiści do drugiego i jego otoczenia. Przy wyborze rodzica któremu powierza się władzę rodzicielską, nie ma rozstrzygającego znaczenia, ani stanowisko (nawet zgodne) rodziców, ani ich wina w spowodowaniu rozłączenia, chyba że stanowi ona wyraz nienależytego wykonywania władzy rodzicielskiej (zob. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 30 sierpnia 1949 r., WaC 76/49, PiP 1950, Nr 7, str. 118 a także orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 30 listopada 1974 r., II CR 1229/54, OSN 1957 r., Nr 2, poz. 35).

Zgodnie natomiast z art. 113 kro niezależnie od władzy rodzicielskiej rodzice oraz ich dziecko mają prawo i obowiązek utrzymywania ze sobą kontaktów. Kontakty z dzieckiem obejmują w szczególności przebywanie z dzieckiem (odwiedziny, spotkania, zabieranie dziecka poza miejsce jego stałego pobytu) i bezpośrednie porozumiewanie się, utrzymywanie korespondencji, korzystanie z innych środków porozumiewania się na odległość, w tym ze środków komunikacji elektronicznej. Artykuł 1131§1 kro mówi z kolei, że jeżeli dziecko przebywa stale u jednego z rodziców sposób utrzymywania kontaktów z dzieckiem przez drugiego z nich rodzice określają wspólnie, kierując się dobrem dziecka i biorąc pod uwagę jego rozsądne życzenia; w braku porozumienia rozstrzyga sąd opiekuńczy. Przepisy § 1 stosuje się odpowiednio, jeżeli dziecko nie przebywa u żadnego z rodziców a piecze nad nim sprawuje opiekun lub gdy zostało umieszczone w pieczy zastępczej (art. 1131 § 2 kro). Natomiast art. 1132 § 1 i § 2 kro stanowi, że jeżeli wymaga tego dobro dziecka, sąd opiekuńczy ograniczy utrzymywanie kontaktów rodziców z dzieckiem. Sąd opiekuńczy może wówczas w szczególności zakazać spotykania się z dzieckiem, zakazać zabierania dziecka poza miejsce jego stałego pobytu, zezwolić na spotykanie się z dzieckiem tylko w obecności drugiego z rodziców albo opiekuna, kuratora sądowego lub innej osoby wskazanej przez sąd, ograniczyć kontakty do określonych sposobów porozumiewania się na odległość czy też zakazać porozumiewania się na odległość. Dodatkowo w myśl art. 1134 kro sąd opiekuńczy orzekając w sprawie kontaktów z dzieckiem może zobowiązać rodziców do określonego postępowania, w szczególności skierować ich do placówek lub specjalistów zajmujących się terapią rodzinną, poradnictwem lub świadczących rodzinie inną stosowną pomoc z jednoczesnym wskazaniem sposobu kontroli wydanych zarządzeń. W oparciu o art. 1135 kro Sąd może zmienić rozstrzygnięcie w sprawie kontaktów, jeżeli wymaga tego dobro małoletniego dziecka.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy w świetle zebranych dowodów i poczynionych na ich podstawie ustaleń zdaniem Sądu nie ulegało żadnych wątpliwości, że z uwagi na definitywne rozstanie I. K. i W. I. (1), oddzielne zamieszkanie stron, silny konflikt pomiędzy stronami, trudności we współdziałaniu przez nich w sprawach dotyczących małoletniego K. I. (2) i brak możliwości wspólnego wychowywania go przez rodziców konieczne stało się rozstrzygnięcie w sprawie sposobu wykonywania przez strony władzy rodzicielskiej nad małoletnim dzieckiem na podstawie art. 107 kro, aby dla dobra dziecka uregulować jego sytuację prawną i zapewnić mu poczucie stabilizacji i bezpieczeństwa. W sprawie bezspornym jest, że rodzice małoletniego K. I. (2) żyją w rozłączeniu. Od momentu urodzenia praktycznie przez cały czas małoletni pozostawał pod opieką matki. I. K. co dzień zajmuje się nim. Małoletni realizuje kontakty z ojcem. Małoletni jest związany emocjonalnie z obojgiem rodziców, dobrze czuje się w ich obecności, jednakże przejawia chęci spędzania czasu z mamą, która okazuje mu całe zainteresowanie. Pozostawienie dziecka przy matce będzie dobre z uwagi na zapewnienie mu swego rodzaju ciągłości i stabilizacji, albowiem I. K. od zawsze była rodzicem wiodącym. Uczestnik bowiem zaniedbuje rozwój dziecka oraz nieprawidłowo zaspokaja potrzeb bezpieczeństwa. W. I. (2) nie dostrzega swoich błędów, deprecjonuje zachowania matki dziecka. Ojciec uczestniczy w życiu dziecka, jednak kontakty z synem wykonuje nieregularnie, a w trakcie ich trwania nie interesuje się małoletnim. Mimo to, nie widzi błędów u siebie, a cala winą obarcza matkę. Małoletni K. I. (1) od urodzenia nieprzerwanie pozostaje pod opieką matki, która zaspokaja jego bieżące potrzeby psychiczno-bytowe, przy matce jest centrum życiowe dziecka. Związek emocjonalny syna z matką jest silniejszy niż z ojcem, chłopiec lepiej czuje się pod jej opieką, dlatego też w pełni uzasadnione jest, aby K. I. (1) pozostał w dotychczasowym środowisku. Nie można też zapominać o tym, że matka cały czas wykonywała i nadal wykonuje osobistą pieczę nad dzieckiem, gdyż pracuje jedynie na umowę zlecenia, natomiast uczestnik jako kierowca zawodowy często bywa poza domem. Zdaniem Sądu w realiach niniejszej sprawy jedyną możliwą decyzją (w pełni uzasadnioną z punktu widzenia dobra dziecka wobec konfliktu pomiędzy rodzicami żyjącymi w rozłączeniu i niemożliwości wspólnego wykonywania przez nich władzy rodzicielskiej) mogło być powierzenie wykonywania władzy rodzicielskiej nad małoletnim dzieckiem stron wnioskodawczyni I. K., gdyż na obecnym etapie to ona daje lepszą gwarancję zaspokojenia potrzeb dziecka i jego właściwego rozwoju. Podjęcie innej decyzji pozostawałoby w sprzeczności z dobrem małoletniego i byłoby dla niego wyjątkowo niekorzystne. Mając powyższe na względzie Sąd kierując się treścią art. 107 § 1 i § 2 kro powierzył wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnimi K. I. (2) wnioskodawczyni I. K. (co w myśl art. 26 § 1 k.c. spowodowało automatycznie ustalenie miejsca zamieszkania dziecka w miejscu zamieszkania matki) natomiast uczestnikowi W. I. (2) ograniczył tą władzę do prawa współdecydowania o istotnych sprawach dziecka dotyczących wyboru szkoły, przyszłego zawodu, zmiany miejsca zamieszkania, planowanych zabiegów medycznych oraz wyjazdów poza granicę Rzeczypospolitej Polskiej na okres dłuższy niż trzy tygodnie. Powyższe uregulowanie pozwoli mu mieć realny wpływ na proces wychowania dziecka, jego kształcenia, dorastania, dzięki czemu uczestnik będzie mógł w pełni (poza sprawowaniem bieżącej pieczy nad dziećmi) uczestniczyć nadal w życiu małoletniego syna. Natomiast ze względu na zagrożenie dobra małoletniego ze strony ojca z uwagi na nieprawidłowe metody wychowawcze uzasadnione było, aby wszelkie bieżące sprawy dotyczące wychowania, leczenia, edukacji itp. pozostawione były wyłącznie do dyspozycji matki, tym bardziej, ze uczestnik zamiast skupić się na osobie dziecka wykorzystuje go do nadmiernej kontroli i ingerencji w sferę prywatności wnioskodawczyni zupełnie nie kierując się dobrem małoletniego.

Sąd z uwagi na brak porozumienia pomiędzy rodzicami co do tego w jaki sposób mają być realizowane kontakty ojca z synem musiał także rozstrzygnąć w przedmiotowym postępowaniu tę kwestię, przy czym uznał, że brak jest podstaw do ograniczania uczestnikowi kontaktów z synem albowiem małoletni jest związany z ojcem, jak sam wskazał, lubi spędzać z nim czas, gdy są sami. Ojciec w trakcie pobytów syna u niego będzie w stanie (przynajmniej w podstawowym zakresie) zapewnić mu odpowiednie warunki w tym miejsce do spania, nadto chłopiec dla prawidłowego rozwoju potrzebuje stałego i regularnego kontaktu z ojcem, dlatego też mając to wszystko na uwadze Sąd ustalił, że W. I. (2) będzie spotykał się ze swoim małoletnim synem K. I. (1) w co drugi weekend od soboty od godziny 10.00 do niedzieli do godziny 18.00 jak również każdego roku w drugi dzień świąt Bożego Narodzenia od godziny 10.00 do godziny 20.00 oraz w drugi dzień świąt Wielkanocy od godziny 10.00 do godziny 20.00 a także spędzi z synem drugi tydzień ferii zimowych i dwa tygodnie w okresie wakacji letnich (w terminie ustalonym z matką dziecka najpóźniej do dnia 30 czerwca każdego roku) przy czym kontakty będą odbywały się poza miejscem zamieszkania dziecka i bez udziału wnioskodawczyni I. K., a ojciec każdorazowo będzie odbierał dziecko z miejsca zamieszkania, odprowadzał je tam po zakończeniu spotkań a matka będzie zobowiązana do wydawania dziecka na te kontakty i nie przeszkadzania w nich. Powyższe uregulowanie uwzględnia propozycje stron co do sposobu i formy utrzymywania przez ojca kontaktów z dzieckiem, pozwala na wyznaczanie konkretnych terminów spotkań w trakcie wakacji, gwarantuje ojcu nieskrępowaną możliwość uczestniczenia w życiu dziecka i podtrzymywania z synem więzi emocjonalnych, jak również bierze pod uwagę potrzeby dziecka, w tym konieczność zapewnienia mu systematycznego widywania się z ojcem, co jest niezbędne dla dalszego prawidłowego rozwoju K. I. (2). Z uwagi na silny konflikt i brak porozumienia pomiędzy rodzicami konieczna stała się zmiana kontaktów ojca z dzieckiem i ustalenie ich w sposób sztywny, wedle konkretnego harmonogramu, aby zminimalizować rodzące się konflikty na tym tle.

Oczywiście nie należy zapominać, że orzeczenie wydane przez sąd opiekuńczy, jak większość orzeczeń tego sądu może zostać zmienione, jeżeli wymaga tego dobro dziecka (art. 577 k.p.c.).

O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 520 § 1 k.p.c.

Sędzia Sądu Rejonowego

Wojciech Kokociński